Lao động mong muốn giảm giờ làm, tăng ngày nghỉ lễ và hướng tới "lương đủ sống”

Thông qua đại hội công đoàn các cấp, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nhận được hàng vạn ý kiến với 60 nhóm vấn đề của công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn cả nước bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, đề xuất, hiến kế kiến nghị với Đảng, Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra sáng ngày 4/6, Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổng hợp, lựa chọn 5 vấn đề lớn báo cáo với lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng đại biểu dự Đại hội.

Năm nhóm vấn đề trọng tâm bao gồm: Công tác xây dựng Đảng, chính quyền và giai cấp công nhân; Xây dựng chính sách, pháp luật; Tạo việc làm bền vững, tiền lương và an sinh xã hội; Đảm bảo tuân thủ, thực hiện pháp luật; Đảm bảo điều kiện hoạt động của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới.

Trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước tại Đại hội, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nhấn mạnh những đề xuất mang tính thiết thực, gắn liền với quyền lợi sát sườn và xu thế phát triển của lực lượng lao động hiện đại.

Giảm giờ làm, thêm ngày nghỉ lễ

Về việc xây dựng chính sách, pháp luật, ông Ngọ Duy Hiểu cho biết công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị Quốc hội xem xét sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019 nhằm bắt kịp sự vận động của quan hệ lao động trong bối cảnh mới. Đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), xu hướng "chuyển đổi xanh" và sự bao phủ của khu vực kinh tế nền tảng, lao động phi chính thức.

Những điểm nhấn đáng chú ý trong nhóm kiến nghị này bao gồm việc kiến nghị bổ sung các quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động về bữa ăn ca; chăm sóc sức khỏe tâm thần, hỗ trợ giảm căng thẳng (stress) và phòng chống kiệt sức tại nơi làm việc cho người lao động trong môi trường áp lực cao; chính sách làm việc linh hoạt (trực tiếp kết hợp trực tuyến) phù hợp với chuyển đổi số và bối cảnh sáp nhập các địa phương; quyền cơ bản của người lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp phù hợp với bối cảnh bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Ban hành chiến lược quốc gia về phát triển lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI.

Đáng chú ý, công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị bổ sung quy định doanh nghiệp có nghĩa vụ bố trí thời gian hưởng nguyên lương để người lao động học tập chính sách, pháp luật.

Công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị bổ sung quy định doanh nghiệp có nghĩa vụ bố trí thời gian hưởng nguyên lương để người lao động học tập chính sách, pháp luật.

Bên cạnh đó, đề nghị Quốc hội đưa nội dung xây dựng Luật Tố tụng Lao động vào Chương trình xây dựng pháp luật khóa XVI nhằm giải quyết các tranh chấp lao động một cách chuyên nghiệp, nhanh chóng, phù hợp với tính linh hoạt của thị trường.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn nhất là đề xuất quy định lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường của người lao động xuống còn từ 40 đến 44 giờ/tuần, tạo sự thống nhất với khu vực công.

Đặc biệt, công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị xem xét tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh (kéo dài từ mùng 2 đến 5/9). Điều này không chỉ giúp tái tạo sức lao động mà còn tạo cơ hội quý báu để công nhân, người lao động có thời gian đưa con đến trường trong ngày khai giảng.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, giải pháp giảm giờ làm thêm, tăng ngày nghỉ lễ sẽ được kết hợp đồng bộ với việc nâng cao năng suất lao động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Từ "lương tối thiểu" bước sang "lương đủ sống"

Đối với vấn đề việc làm, tiền lương và an sinh xã hội, công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn đưa ra những kiến nghị mạnh mẽ nhằm bảo vệ đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.

Công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị tiếp tục thực hiện toàn diện cải cách chính sách tiền lương; sớm hình thành chủ trương "lương đủ sống" thay thế cho khái niệm "lương tối thiểu" hiện nay, giúp người lao động không chỉ đủ trang trải sinh hoạt mà hướng tới có tích lũy. Đi kèm với đó là yêu cầu có giải pháp hữu hiệu kiểm soát lạm phát, bình ổn giá cả các mặt hàng thiết yếu (điện, nước, lương thực, xăng dầu) để giảm áp lực chi tiêu.

Công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn cũng mong muốn cần có giải pháp hữu hiệu kiểm soát, bình ổn giá cả hàng hóa, dịch vụ, đặc biệt là giá điện, nước, lương thực, xăng, dầu, kiểm soát lạm phát, nhằm giảm áp lực chi tiêu; người lao động thực sự có thể đảm bảo sinh hoạt, cuộc sống bằng mức lương hiện hưởng.

Công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị tiếp tục thực hiện toàn diện cải cách chính sách tiền lương; sớm hình thành chủ trương "lương đủ sống" thay thế cho khái niệm "lương tối thiểu."

Về việc làm và đào tạo, công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị tiếp tục đổi mới giáo dục, đào tạo theo hướng phát triển năng lực toàn diện, tư duy công nghệ, gắn tri thức với kỹ năng, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong nghề nghiệp, giảm tải kiến thức lý thuyết, hàn lâm, bổ sung kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp cho học sinh. Hỗ trợ đào tạo lại cho đối tượng chịu sự tác động của “chuyển đổi số”, “chuyển đổi Xanh”; các gói trợ cấp mất việc do yếu tố thay đổi cơ cấu năng lượng và công nghệ xanh...

Về an sinh, người lao động kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách việc làm, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp theo hướng mở rộng diện bao phủ, tăng tính linh hoạt, tạo điều kiện để người lao động, kể cả khu vực phi chính thức, từng bước tham gia và thụ hưởng đầy đủ các chính sách an sinh xã hội, qua đó củng cố niềm tin và sự gắn bó lâu dài với thị trường lao động.

Về hạ tầng xã hội, công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn kiến nghị quan tâm đầu tư phát triển hạ tầng xã hội, nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục cho công nhân, lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất. Phát triển nhà ở xã hội cho công nhân thuê gắn với quy hoạch đô thị thông minh và dịch vụ thiết yếu, ưu tiên nằm trong hoặc gần, sát khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất.

"Công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn mong muốn tạo điều kiện thuận lợi nhất để người lao động có nhu cầu thực sự được tiếp cận và mua nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng giá niêm yết, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, đẩy giá, mua chênh lệch; triển khai các gói tín dụng ưu đãi dài hạn cho công nhân thuê-thuê mua nhà ở xã hội," ông Ngọ Duy Hiểu cho hay./.