Khai mở dư địa du lịch mua sắm: Gia tăng trải nghiệm, chi tiêu của du khách khi đến Việt Nam

Nâng cao hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch

Theo Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh, ngành du lịch đã được Bộ Chính trị xác định là ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới tại Nghị quyết số 26-NQ/TW. Nghị quyết đặt ra yêu cầu thúc đẩy du lịch phát triển thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế; trong đó, trải nghiệm của du khách được xác định là một lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Trên thực tế, loại hình du lịch mua sắm đã được nhiều quốc gia trên thế giới khai thác để vừa thu hút du khách vừa kích cầu doanh thu du lịch. Song, tại Việt Nam, loại hình này vẫn chưa thực sự phát triển và còn nhiều dư địa tăng trưởng.

"Để nâng cao trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của khách du lịch, cần phát triển đa dạng sản phẩm, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ăn uống, mua sắm, vui chơi và giải trí. Việc kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm tại điểm đến sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch", Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh cho biết.

Năm 2025, du lịch Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng. Năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa, tổng thu đạt 1.125.000 tỷ đồng.

Nghị quyết số 26-NQ/TW định hướng: đến năm 2030, ngành du lịch phấn đấu đón 40-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch đạt 80-90 tỷ USD. Đến năm 2045, phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 30 điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.

Để nâng cao trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của khách du lịch, cần phát triển đa dạng sản phẩm, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ăn uống, mua sắm, vui chơi và giải trí. Việc kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm tại điểm đến sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch.

Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh

Theo Trung tâm Thông tin du lịch, năm 2020, Tổng cục Quản lý thị trường (nay là Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước) và Tổng cục Du lịch (nay là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) đã ký quy chế phối hợp nhằm tăng cường công tác quản lý thị trường và tiếp nhận, xử lý các phản ánh của khách du lịch.

Sau 6 năm, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) tiếp tục tăng cường hợp tác thông qua Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 với phạm vi rộng hơn, hướng tới phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy tiêu dùng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó có khách du lịch. Bản ghi nhớ mới nhằm hướng tới phát triển các mô hình du lịch mua sắm hiện đại, mở rộng kênh tiêu thụ hàng Việt Nam, nâng cao chất lượng trải nghiệm và bảo vệ quyền lợi khách du lịch.

Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định: "Việc ký kết có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Lĩnh vực hợp tác giữa hai đơn vị là cơ sở quan trọng để phối hợp triển khai nhiệm vụ, phục vụ người dân và đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước".

Trước những mục tiêu và yêu cầu phát triển đặt ra, ngành du lịch cần triển khai đồng bộ các giải pháp, tăng cường phát triển sản phẩm, dịch vụ nhằm gia tăng chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách.

Về định hướng phát triển mô hình outlet tại Việt Nam, Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho rằng, mua sắm là một trong những hoạt động có khả năng thu hút khách, nhưng hiện chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng. Việc phát triển các mô hình mua sắm hiện đại sẽ bổ sung trải nghiệm cho du khách, tạo thêm cơ hội tiêu dùng và góp phần nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Kinh tế ban đêm cũng là lĩnh vực có tiềm năng lớn trong việc gia tăng trải nghiệm và chi tiêu của du khách. Việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ về đêm cần được quan tâm cùng với đầu tư hạ tầng thương mại, vui chơi, giải trí và các dịch vụ phục vụ khách du lịch, qua đó kéo dài thời gian hoạt động của điểm đến và tạo thêm cơ hội tiêu dùng.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối sản phẩm Việt Nam với hệ thống phân phối và hoạt động du lịch. Trên thực tế, nhiều địa phương đã có các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và thương hiệu có giá trị, nhưng chưa được giới thiệu rộng rãi tới khách du lịch. Vì vậy, cần tăng cường kết nối các sản phẩm này với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và các điểm bán hàng, tạo điều kiện để du khách tiếp cận, trải nghiệm và mua sắm sản phẩm Việt Nam.

Cuối cùng, để hành trình khám phá trở nên trọn vẹn, việc xây dựng hệ thống thanh toán số sẽ nâng cao trải nghiệm dịch vụ của du khách thông qua việc rút ngắn thời gian giao dịch, tăng tính chủ động và tạo cảm nhận thuận tiện trong suốt hành trình.

Để hành trình khám phá trở nên trọn vẹn, việc xây dựng hệ thống thanh toán số sẽ nâng cao trải nghiệm dịch vụ của du khách thông qua việc rút ngắn thời gian giao dịch, tăng tính chủ động và tạo cảm nhận thuận tiện trong suốt hành trình. "Thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là thanh toán xuyên biên giới tạo thuận lợi cho khách du lịch, mở rộng các phương thức thanh toán thuận tiện đối với những thị trường trọng điểm sẽ góp phần cải thiện trải nghiệm mua sắm của du khách", Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh thông tin thêm.

Mở rộng không gian tiêu thụ hàng hóa, gia tăng chi tiêu của du khách

So với quy chế phối hợp được ký kết năm 2020, nội dung Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 được mở rộng, không chỉ tập trung vào quản lý thị trường và tiếp nhận phản ánh của khách du lịch mà còn hướng tới phát triển các mô hình mua sắm, kích cầu tiêu dùng và nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Phân tích về mối liên hệ chặt chẽ giữa phát triển du lịch và phát triển thị trường trong nước, Cục trưởng Quản lý và phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho hay: Phát triển du lịch mua sắm không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn tạo thêm cơ hội đưa hàng Việt Nam, đặc sản vùng miền và sản phẩm làng nghề đến gần hơn với người tiêu dùng.

Việc kết hợp mua sắm với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và bản sắc địa phương được xác định là một hướng phát triển sản phẩm du lịch, góp phần gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Định hướng này được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, với yêu cầu phát triển du lịch mua sắm gắn với hàng hóa của Việt Nam, các trung tâm mua sắm outlet, cửa hàng miễn thuế, trung tâm thương mại và chợ đêm.

Cụ thể hóa định hướng phát triển các mô hình kinh doanh mới, ngày 25/9/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2412/QĐ-BCT đã phê duyệt Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đề án định hướng ba mô hình chủ yếu: làng outlet cao cấp kết hợp mua sắm và du lịch; trung tâm outlet tại đô thị hoặc khu vực ngoại vi; outlet tích hợp trong các tổ hợp đa chức năng. Giai đoạn 2026-2030, Đề án định hướng thí điểm tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Phú Quốc; giai đoạn 2030-2045, hướng tới phát triển mô hình outlet tại cả ba miền bắc-trung-nam.

"Việc phát triển các trung tâm mua sắm outlet được kỳ vọng sẽ góp phần gia tăng chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam. Hiện nay, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang tích cực nghiên cứu, triển khai các điều kiện cần thiết để phát triển mô hình này. Đồng thời, nhiều địa phương cũng quan tâm đến việc phát triển các mô hình mua sắm mới nhằm thu hút khách du lịch và thúc đẩy tiêu dùng", Cục trưởng Quản lý và phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh thông tin.

Đối với việc phát triển kinh tế ban đêm, Bộ Công Thương đang được giao chủ trì xây dựng nghị định thay thế Nghị định số 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ, trong đó đề xuất quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong nghiên cứu, xây dựng chính sách phát triển chợ đêm phù hợp với điều kiện địa phương.

Dự thảo Chiến lược phát triển thị trường trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng định hướng đa dạng hóa dịch vụ ban đêm, kết hợp mua sắm, ẩm thực, văn hóa, giải trí và trải nghiệm du lịch; phát triển phố đêm, chợ đêm và các trung tâm mua sắm kéo dài thời gian hoạt động, gắn với sản phẩm mang bản sắc địa phương. Theo đó, với gần 9.000 chợ trên cả nước, việc hoàn thiện cơ chế quản lý và đầu tư phát triển chợ có ý nghĩa quan trọng, nhất là trong bối cảnh tài sản, phương thức quản lý và điều kiện phát triển tại các địa phương còn nhiều khác biệt.

Bàn về mối liên hệ giữa phát triển thị trường trong nước với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Cục trưởng Quản lý và phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh đánh giá, tiêu dùng nội địa có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng GDP, trong đó có chi tiêu của khách du lịch. Vì thế, việc tăng cường phối hợp giữa hai đơn vị sẽ góp phần thúc đẩy tiêu dùng, hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế.

Có thể thấy, liên kết thương mại và du lịch sẽ góp phần phát triển kinh tế, xây dựng môi trường kinh doanh du lịch lành mạnh, nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam với tư cách là điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn. Từ đó, từng bước đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.