Tàu sân bay USS Harry S. Truman của Mỹ ở phía Bắc Biển Đỏ. Ảnh tư liệu: IRNA/TTXVN phát
Theo hãng thông tấn Mehr (MNA) tối 13/10, trong cuộc phỏng vấn đầu tiên trên truyền hình, Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Ali Ozmaei nhấn mạnh Iran đang thực hiện cơ chế kiểm soát thông minh đối với eo biển Hormuz, đồng thời bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng tuyến đường thủy chiến lược này đang được mở cửa và nằm dưới sự kiểm soát của Washington.
Tư lệnh Hải quân IRGC tuyên bố: “Người Mỹ hiện khẳng định eo biển Hormuz đang mở cửa và họ kiểm soát khu vực này, nhưng tuyên bố đó hoàn toàn xa rời thực tế trên thực địa. Nếu muốn biết eo biển Hormuz đang mở hay đóng, họ phải trực tiếp đến hiện trường để xem ai đang kiểm soát eo biển”.
Đề cập đến tình hình lực lượng hải quân Mỹ tại khu vực, ông Ozmaei cho rằng quân đội Mỹ cùng bảy hạm đội của nước này hiện đã trở thành những lực lượng buôn lậu nhiên liệu.
Vị tướng cấp cao này của Iran tuyên bố: “Thực tế là tàu sân bay trị giá 13 tỷ USD của Mỹ đã trở nên vô dụng và chỉ hoạt động như một đường băng sân bay nằm cách eo biển Hormuz từ 700 đến 800 km. Nguyên nhân là tàu sân bay này dễ bị tấn công và không dám tiến lại gần để lọt vào tầm hoạt động của các lực lượng chiến đấu của chúng tôi”.
Theo Tướng Ozmaei, eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư hiện nằm dưới sự kiểm soát của Hải quân IRGC, trong khi Hải quân thuộc Quân đội Iran kiểm soát vùng biển Oman.
Tướng Ozmaei khẳng định hoạt động phong tỏa vẫn tiếp diễn bên ngoài biển Oman và tại biển Arab, nơi các đơn vị Hải quân Iran cũng đang triển khai kiểm soát.
Giải thích về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, Tư lệnh Hải quân IRGC cho biết Iran đang áp dụng phương thức “kiểm soát thông minh”, theo đó các tàu muốn đi qua tuyến đường này phải được phía Iran cấp phép.
Tướng Ozmaei nói: “Các tàu thuyền cần đi qua tuyến đường này phải được chúng tôi cho phép. Những tàu có điểm xuất phát hoặc điểm đến là Iran sẽ được cấp phép di chuyển qua vùng biển Iran, tùy theo từng điều kiện cụ thể”.
Tư lệnh Hải quân IRGC cũng cáo buộc Mỹ đang khuyến khích các tàu vi phạm quy định bí mật rời khỏi khu vực bằng cách tắt đèn và các thiết bị nhận diện.
Đề cập đến chi phí vận chuyển dầu mỏ tại Tây Á, ông Ozmaei tuyên bố: “Hiện nay, mọi người cần nhận thức rằng chi phí vận chuyển dầu mỏ tới Tây Á vào khoảng 150 USD/thùng. Đây là mức chi phí khổng lồ”.
Khói bốc lên sau khi tên lửa Iran đánh trúng trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ tại Manama, Bahrain. Ảnh: AA/TTXVN
Trước đó cùng ngày, Phó Tư lệnh Hải quân Quân đội Iran, Chuẩn Đô đốc Bamani, cho biết lực lượng này đã phát triển những loại vũ khí mới được thiết kế phù hợp với các điểm yếu và sơ hở của đối phương.
Trong cuộc phỏng vấn, Chuẩn Đô đốc Bamani khẳng định các lực lượng vũ trang Iran đã nghiên cứu kinh nghiệm từ những cuộc chiến gần đây để xây dựng các phương thức đối phó mới.
Theo ông, Hải quân Quân đội Iran không chỉ tập trung phát triển vũ khí mà còn điều chỉnh chiến thuật nhằm đáp trả những thay đổi trong cách thức tác chiến của đối phương.
Đề cập đến hai cuộc chiến bắt đầu vào ngày 13/6/2025 và 28/2/2026, ông Bamani tuyên bố Hải quân Quân đội Iran cùng Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhiều lần gây tổn thất cho lực lượng Mỹ.
Theo vị chỉ huy này, sau các cuộc tấn công đáp trả của Iran, lực lượng Mỹ đã phải di chuyển ra xa biên giới trên biển của nước này và hiện được triển khai ở khoảng cách xa nhất kể từ cuộc chiến tranh Iran - Iraq.
Tuy nhiên, ông Bamani không công bố thông số kỹ thuật, chủng loại hay bằng chứng cụ thể về hiệu quả của những vũ khí mới. Những tuyên bố liên quan đến tổn thất của Mỹ và sự thay đổi vị trí triển khai lực lượng cũng chưa được xác minh độc lập.
Đáng chú ý, Phó Tư lệnh Hải quân Iran còn đề cập đến tình trạng phong tỏa đường biển, cho biết Chính phủ Iran đang triển khai các biện pháp đối phó trên cả phương diện chính trị và kinh tế.
Cảnh báo của Tư lệnh Hải quân IRGC được đưa ra trong bối cảnh an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz tiếp tục diễn biến phức tạp, với những vụ tấn công mới nhằm vào tàu thương mại và bất đồng giữa Tehran và Washington về quyền kiểm soát tuyến vận tải chiến lược này.
Trong khi Iran tuyên bố áp dụng cơ chế cấp phép đối với tàu thuyền qua eo biển, Mỹ tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tự do hàng hải. Những phát biểu cứng rắn của giới chỉ huy quân sự Iran cho thấy nguy cơ đối đầu vẫn hiện hữu, đặc biệt nếu tàu chiến Mỹ và lực lượng Iran tiếp tục hoạt động trong cùng khu vực.