Nguyên nhân cốt lõi của thảm họa môi trường lần này được xác định là do tác động tiêu cực của hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino. Tình trạng khô hạn kéo dài đã làm bùng phát và lan rộng các đám cháy rừng khổng lồ tại hai hòn đảo lớn là Borneo và Sumatra. Lượng khói bụi dày đặc bốc lên từ các thảm thực vật cháy dở đã đẩy chỉ số ô nhiễm không khí tại nhiều khu vực vọt lên mức trên 1.000. Đây là một con số báo động đỏ, cao gấp hơn 3 lần so với ngưỡng được cảnh báo là mức nguy hiểm cho sức khỏe con người.
Khói bụi dày đặc từ các đám cháy rừng do El Nino tại Borneo và Sumatra đẩy chỉ số ô nhiễm không khí vượt mốc 1.000, gấp 3 lần ngưỡng nguy hiểm
Đứng trước tình cảnh người dân phải vật lộn với từng nhịp thở trong bầu không khí đặc quánh khói độc, tại đảo Borneo, chính quyền thành phố Palangka Raya đã quyết định triển khai một ý tưởng cứu trợ y tế độc đáo: những chiếc "xe buýt oxy". Các phương tiện này được cải tạo thành các trạm sơ cứu hô hấp lưu động, di chuyển liên tục qua các khu dân cư. Tại đây, dưới sự hỗ trợ và giám sát trực tiếp của các chuyên gia y tế, người dân sẽ được cung cấp dưỡng khí thông qua việc thở oxy nguyên chất trong khoảng thời gian từ 5 đến 10 phút. Giải pháp này nhằm giúp họ tạm thời làm sạch phổi và phục hồi thể trạng.
Người dân tại thành phố Palangka Raya (đảo Borneo) được hỗ trợ thở oxy nguyên chất từ 5 - 10 phút trên các chuyến xe buýt lưu động
Chia sẻ về giải pháp cứu trợ kịp thời này, bà Oktawina - một người dân địa phương đang phải gánh chịu hậu quả của khói bụi, bày tỏ sự đồng tình. Bà cho biết: "Đây là thảm họa thiên nhiên nên chúng ta cũng không thể làm được gì nhiều. Hy vọng chính quyền có thể triển khai thêm nhiều xe buýt như thế này, bởi đây là một chiến lược đúng đắn, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh lý hoặc khuyết tật bẩm sinh như chúng tôi". Đối với những nhóm người yếu thế này, bầu không khí ô nhiễm có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.
Mặc dù "xe buýt oxy" mang lại hiệu quả tức thời, sự xuất hiện của chúng cũng chỉ được giới chuyên môn xem là giải pháp mang tính chất tạm thời để đối phó với cơn khủng hoảng. Thực tế đáng lo ngại hơn đã được Bộ Y tế Indonesia xác nhận khi công bố số liệu thống kê cho thấy: các ca mắc bệnh lý về đường hô hấp liên quan trực tiếp đến thảm họa cháy rừng đã gia tăng một cách chóng mặt. Chỉ trong vòng 3 tháng, hệ thống y tế nước này đã phải tiếp nhận và xử lý khoảng 350.000 ca bệnh. Con số này gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng nếu thảm họa cháy rừng không sớm được kiểm soát triệt để.