Giảm lãi suất cho vay, khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Giảm lợi nhuận để giữ chân khách hàng

Các NHTM phải triển khai chương trình ngay trong tháng 8-2026, đồng thời công khai lãi suất và các gói tín dụng để bảo đảm minh bạch, tạo thuận lợi cho khách hàng tiếp cận vốn. NHTM nhà nước được yêu cầu tiên phong bố trí nguồn lực, các ngân hàng khác khuyến khích tham gia tùy điều kiện và khả năng.

Thực hiện chỉ đạo này, Agribank vừa triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng (đến năm 2028) với lãi suất giảm 1-2 điểm %/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Chương trình hướng vốn vào doanh nghiệp nhỏ và vừa; các lĩnh vực như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chế biến - chế tạo và các dự án thuộc danh mục phân loại xanh. NCB cũng giảm 0,5%/năm lãi suất toàn bộ các gói vay cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp từ ngày 11-8, ưu tiên vốn cho các dự án xanh, kinh tế số, xây lắp, vật liệu xây dựng và công trình trọng điểm quốc gia.

Nhiều chuyên gia cho rằng động thái trên được kỳ vọng góp phần giảm chi phí vốn, khơi thông dòng tín dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi đánh giá chính sách của NHNN có ý nghĩa tích cực, không chỉ hỗ trợ mà còn tạo thêm động lực cho xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ và các dự án xanh. Theo ông Huy, tác động rõ nhất là giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn, cải thiện dòng tiền.

Khoản tiết kiệm từ lãi vay có thể được tái đầu tư vào nguyên vật liệu, công nghệ và mở rộng sản xuất. Khi dòng tiền được đưa trở lại sản xuất, kinh doanh, vốn rẻ hơn có thể giúp doanh nghiệp tăng sản lượng, đơn hàng, việc làm và thu nhập, qua đó kích thích tiêu dùng, tăng doanh thu và cải thiện khả năng trả nợ. “Về dài hạn ngân hàng có thể chấp nhận giảm một phần lợi nhuận trước mắt để giữ chân khách hàng, nâng chất lượng tín dụng và tạo nguồn thu bền vững”, ông Huy phân tích.

Nhiều giải pháp vốn cho doanh nghiệp

Dù tín dụng toàn hệ thống tiếp tục tăng, khả năng tiếp cận vốn với chi phí hợp lý vẫn là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm. Theo NHNN, đến cuối tháng 7-2026 dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt gần 11 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3% tổng dư nợ; trong đó dư nợ đối với doanh nghiệp tư nhân đạt trên 9,1 triệu tỷ đồng.

Với mục tiêu tăng trưởng cao kéo theo nhu cầu vốn lớn, nhiều doanh nghiệp vẫn phản ánh khó tiếp cận tín dụng và lãi suất vay thực tế ở mức cao. Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), một số doanh nghiệp bị đánh giá rủi ro có thể chịu mức 14%-15%/năm. Nếu giá vốn tư nhân ở mức 12%-15%, khả năng huy động và chuyển hóa vốn thành sản lượng cho tăng trưởng sẽ giảm đáng kể.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Công ty CP Hasa Bio Foods (phường Tân Thuận, TPHCM), cho biết do công ty mới thành lập hơn một năm nên chủ yếu vay vốn lưu động ngắn hạn với lãi suất tương đối cao, khoảng 11%-12%/năm. Do đó, ông Hùng mong muốn được tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp thực hiện các dự án xanh, qua đó giảm chi phí vốn và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Lãnh đạo một công ty may mặc tại xã Hưng Long (TPHCM) phản ánh đang vay khoảng 20 tỷ đồng để đầu tư máy móc, sửa chữa nhà xưởng với lãi suất 10,4%/năm. Tuy nhiên, khi đến kỳ tái cấp vốn, lãi suất được điều chỉnh lên 15%/năm khiến chi phí tài chính tăng mạnh. Trước áp lực này, doanh nghiệp buộc phải tính toán lại quy mô hoạt động nhằm hạn chế rủi ro tài chính.

Theo ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc ACB, doanh nghiệp cần đa dạng hóa phương án tiếp cận vốn. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nguồn thu ngoại tệ, lãi suất vay USD có thể khoảng 4%/năm. Nếu tính biến động tỷ giá 1%-1,5%, chi phí vay tối đa khoảng 6%. Doanh nghiệp có thể sử dụng thêm các sản phẩm phái sinh, kỳ hạn để quản trị rủi ro tỷ giá. Doanh nghiệp quy mô vừa cũng có thể cân nhắc phát hành trái phiếu. Các ngân hàng có thể tư vấn phát hành hoặc đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có nguồn vốn kỳ hạn 5-7 năm để ổn định dòng tiền.

Hiện nay, cách tiếp cận tín dụng đang dần thay đổi khi ngân hàng chú trọng hơn đến dòng tiền, hợp đồng và phương án sử dụng vốn thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm. Khi doanh nghiệp minh bạch về tài chính và dòng tiền, ngân hàng có thêm cơ sở để thiết kế giải pháp vốn phù hợp.

Tổng Giám đốc ACB TỪ TIẾN PHÁT