Giá cước vận tải tăng gấp 5 lần: Bài toán khó của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang phải đối mặt với một loạt thách thức "hậu cần" nghiêm trọng. Từ việc thiếu hụt nguyên liệu, thị trường bị thu hẹp cho đến gánh nặng chi phí vận chuyển tăng phi mã, tất cả đang tạo nên một áp lực đè nặng lên vai các nhà điều hành.

Tuy nhiên, thay vì thụ động chờ đợi, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu triển khai các kịch bản thích ứng lâu dài, chủ động thay đổi phương thức vận hành để duy trì dòng chảy hàng hóa và bảo vệ vị thế trên thương trường quốc tế.

Đối với ngành nông sản, Trung Đông vốn là thị trường tiềm năng nhưng nay lại trở thành "điểm nghẽn" lớn nhất do giá cước vận tải tăng vọt. Ông Phan Minh Thông - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc Sinh, cho biết doanh nghiệp của ông có 11% thị phần tại khu vực này, nhưng kể từ khi xung đột nổ ra, giá vận chuyển đã tăng gấp 5 lần, thậm chí có thời điểm không có tàu đi. Để bù đắp thiệt hại, doanh nghiệp buộc phải linh hoạt điều chỉnh bản đồ xuất khẩu.

Nâng cao năng lực bảo quản và đẩy mạnh chế biến sâu

Bên cạnh việc đổi hướng thị trường, bài toán đảm bảo chất lượng hàng hóa khi thời gian vận chuyển bị kéo dài cũng được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Việc tàu phải đi vòng để tránh khu vực xung đột khiến hành trình dài hơn, đòi hỏi quy trình bảo quản khắt khe hơn.

Ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Vina T&T, nhấn mạnh giải pháp kỹ thuật: "Đưa vào chế biến sâu để tích trữ hàng xuất khẩu, nâng cao năng lực bảo quản để thích ứng được với việc vận chuyển đi dài ngày hơn nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng hàng hóa. Ngoài ra, do các doanh nghiệp đi Trung Đông gần như đã đứt gãy, Ngân hàng Nhà nước cần có cơ chế giãn nợ, hỗ trợ vốn để duy trì sản xuất".

Tương tự, ngành hàng dệt may cũng đang phải "thắt lưng buộc bụng" và thay đổi phương thức sản xuất để ứng phó với tình hình mới. Các đơn hàng thay vì đi số lượng lớn nay được chia nhỏ để linh hoạt vận chuyển và giảm thiểu rủi ro tồn kho.

Vận tải thủy nội địa: Lối thoát cho chi phí logistics

Một trong những giải pháp mang tính chiến lược được các chuyên gia đề xuất nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí hiện nay là tận dụng hệ thống vận tải thủy nội địa. Đây được xem là hướng đi lâu dài để các doanh nghiệp thoát khỏi sự phụ thuộc vào đường bộ vốn thường xuyên gặp cảnh kẹt xe và chi phí xăng dầu cao.

Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng Thư ký Hiệp hội Đại lý và Môi giới Hàng hải Việt Nam, phân tích: "Vận chuyển một container bằng đường bộ ra khu vực Cái Mép mất 4-5 triệu đồng mà còn gặp kẹt xe, trong khi vận tải đường thủy một chuyến có thể đi được cả trăm container hoặc hơn. Tiềm năng đường thủy là không giới hạn, đây chính là giải pháp cắt giảm chi phí hiệu quả cho doanh nghiệp".

Sự chủ động thích ứng từ nội lực doanh nghiệp thôi là chưa đủ, mà còn cần sự đồng hành từ phía Nhà nước thông qua các diễn đàn và hiệp hội. Các kiến nghị về việc linh hoạt cơ chế dòng tiền, hỗ trợ thuế và tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp đang được đẩy mạnh.

Việc định vị lại doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu, từ khâu nguyên liệu đến vận tải, không chỉ giúp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc hơn trước những biến động địa chính trị không lường trước trong tương lai. Sự chuyển mình này minh chứng cho tinh thần kiên cường của doanh nghiệp Việt: luôn tìm thấy lối đi ngay trong những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9