Du lịch biến khó khăn thành cơ hội

Khách quốc tế giảm nhẹ chỉ là mùa vụ

Số liệu mới nhất từ Cục Thống kê cho thấy lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2.2026 đạt hơn 2,2 triệu lượt, đánh dấu tháng thứ 3 liên tiếp lượng khách vượt mốc 2 triệu sau khi đạt 2,45 triệu lượt vào tháng 1.2026 và 2,02 triệu lượt vào tháng 12/2025. Tính chung 2 tháng đầu năm, VN đã đón gần 4,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, so với tháng 1.2026, lượng khách trong tháng 2 giảm hơn 9%. Theo PGS-TS Nguyễn Quyết Thắng (Khoa Quản trị du lịch - Nhà hàng - Khách sạn, Trường ĐH Công nghệ TP. Hồ Chí Minh), đây là diễn biến mang tính mùa vụ. Tháng 1 thường rơi vào cao điểm du lịch mùa đông của nhiều thị trường và trùng với kỳ nghỉ lễ lớn tại một số quốc gia, trong khi tháng 2 thường là giai đoạn điều chỉnh sau cao điểm. Vì vậy, con số gần 4,7 triệu lượt khách trong 2 tháng đầu năm, tăng hơn 18% so với cùng kỳ, vẫn cho thấy xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực của du lịch Việt Nam.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Trần Thị Bảo Thu, Công ty du lịch Vietluxtour, cũng cho rằng mức giảm hơn 9% của tháng 2 so với tháng 1 cần được nhìn nhận trong bối cảnh yếu tố mùa vụ. Tháng 1.2026 là tháng cao điểm với khoảng 2,45 triệu lượt khách quốc tế, trong khi tháng 2 vẫn duy trì trên 2,2 triệu lượt. "Đây vẫn là mức tăng trưởng tích cực của ngành du lịch. Vì vậy, diễn biến này chưa phải dấu hiệu suy giảm nhu cầu mà phản ánh nhịp điều chỉnh sau giai đoạn cao điểm đầu năm", đại diện Vietluxtour nhận định.

Tuy vậy, trong bối cảnh chi phí vận hành du lịch toàn cầu tăng cao, giá nhiên liệu biến động và những bất ổn địa chính trị đang tác động đến hành vi du lịch quốc tế, hệ sinh thái du lịch đang đứng trước những thách thức lớn để hoành thành mục tiêu kinh doanh trong năm nay.

Ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, phân tích: Ngành du lịch rất nhạy cảm với các biến động an ninh và chính trị. Những căng thẳng tại khu vực Trung Đông thời gian qua, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, khiến giá xăng dầu tăng và chi phí vận hành của ngành du lịch cũng tăng theo. Chi phí đầu vào tăng khiến nhiều công ty lữ hành buộc phải điều chỉnh giá tour, từ đó ảnh hưởng đến quyết định du lịch của khách quốc tế hoặc khiến họ trì hoãn kế hoạch đi lại. Ngoài ra, khu vực Trung Đông nằm trên trục đường bay quan trọng của du khách châu Âu đến Việt Nam, nên những biến động tại đây có thể tác động trực tiếp đến dòng khách quốc tế.

TS Phạm Hương Trang, Phó chủ nhiệm bộ môn Quản trị du lịch và khách sạn, Trường ĐH RMIT VN, cho rằng việc khách quốc tế giảm nhẹ trong tháng 2 là tín hiệu cảnh báo sớm mà ngành du lịch không nên bỏ qua. Bởi chi phí vận hành hàng không tăng mạnh trên toàn cầu đang làm thu hẹp khả năng tiếp cận của khách đường dài từ châu Âu và Mỹ. Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị tại Trung Đông có thể làm gián đoạn các tuyến bay trung chuyển quan trọng vào Việt Nam. Trong khi đó, cạnh tranh điểm đến trong khu vực ngày càng gay gắt khi nhiều quốc gia như Thái Lan hay Indonesia liên tục nới lỏng chính sách visa và tăng cường quảng bá. Đặt trong bối cảnh đó, ngành du lịch cần chủ động tính toán những giải pháp để giữ thị trường và hoàn thành mục tiêu 25 triệu khách quốc tế trong năm nay.

Đẩy mạnh quảng bá VIỆT NAM là điểm đến an toàn

Thực tế, những biến động tại khu vực Trung Đông đã bắt đầu tác động tới thị trường tour đường dài. Gần đây, Vietluxtour đã phải lùi lịch một số đoàn khách đi châu Âu. "Từ tuần trước đến nay chúng tôi đã tạm hoãn khoảng 3 đoàn khách. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng cố gắng xử lý theo hướng linh hoạt để tránh gây tâm lý tiêu cực cho thị trường", bà Trần Thị Bảo Thu chia sẻ.

Theo bà Thu, trong ngắn hạn, nhiều công ty du lịch, trong đó có Vietluxtour, đang ưu tiên các thị trường gần và ổn định hơn, đồng thời đẩy mạnh sản phẩm du lịch nội địa nhằm duy trì nhu cầu của khách Việt. Về dài hạn, hàng không và doanh nghiệp lữ hành cần phối hợp để tìm ra các phương án vận chuyển tối ưu, bao gồm lựa chọn điểm trung chuyển phù hợp nhằm giảm chi phí và duy trì dòng khách 2 chiều.

Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt, phân tích: Các thị trường tour xa như châu Âu, Trung Đông hay Mỹ vốn chủ yếu phục vụ nhóm khách có khả năng chi trả cao và thường lên kế hoạch rất sớm. Phần lớn du khách đi các tuyến này đều đặt tour trước từ 2 - 3 tháng, nên những biến động ngắn hạn hiện nay chưa khiến họ hủy kế hoạch ngay lập tức. "Những khách đăng ký sớm thì vẫn đang chờ tình hình vì nhiều người tin rằng các vấn đề hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Khi tình hình ổn định, các tuyến bay quốc tế, đặc biệt tại khu vực vùng Vịnh, có thể phục hồi khá nhanh", ông Vũ nhận định.

Trong trường hợp các đường bay bị ảnh hưởng, doanh nghiệp lữ hành có thể linh hoạt điều chỉnh hành trình hoặc thay thế hãng hàng không để đảm bảo kế hoạch cho khách. "Nếu khách vẫn giữ ý định đi châu Âu hoặc Mỹ thì chúng tôi có thể thay đổi hãng bay hoặc điều chỉnh lịch trình. Giá tour có thể tăng thêm khoảng 1 - 3 triệu đồng do chi phí vận chuyển, nhưng với nhóm khách đi các thị trường xa, mức điều chỉnh này thường không phải là trở ngại lớn", ông Vũ nói.

Từ một góc nhìn khác, theo đại diện BenThanh Tourist, Việt Nam đang có nhiều lợi thế như môi trường du lịch an toàn, chi phí hợp lý và mạng lưới đường bay quốc tế ngày càng thuận lợi, đặc biệt với các thị trường Đông Bắc Á. Đây là những yếu tố tốt để thu hút thêm du khách quốc tế trong thời gian tới.

Về giải pháp duy trì đà tăng trưởng khách quốc tế, PGS-TS Nguyễn Quyết Thắng cho rằng trước hết cần tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc quá nhiều vào một số thị trường truyền thống. Đặc biệt, thị trường nội địa với quy mô gần 100 triệu dân luôn đóng vai trò nền tảng giúp ngành du lịch duy trì dòng khách ổn định trong bối cảnh biến động quốc tế. Về dài hạn, cơ cấu thị trường của du lịch VN cần hướng tới sự cân bằng hơn giữa thị trường gần và các thị trường xa có mức chi tiêu cao. Chỉ khi đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm, du lịch Việt Nam mới có thể duy trì tăng trưởng bền vững và giảm thiểu rủi ro trước những biến động của thị trường du lịch toàn cầu.

TS Phạm Hương Trang cũng khẳng định, trong bất kỳ giai đoạn bất ổn nào, cấu trúc thị trường đa dạng chính là yếu tố quyết định khả năng chống chịu của ngành. Thị trường nội địa hiện nay cũng đã thay đổi so với giai đoạn 2020 - 2021 khi người Việt đi du lịch với tần suất cao hơn, chi tiêu nhiều hơn và kỳ vọng trải nghiệm cũng cao hơn. Đây không còn là giải pháp tình thế mà cần được định vị như một trụ cột chiến lược song song với thị trường quốc tế, bà Trang nhấn mạnh. 

Nguồn: Thanh niên