Chuyển dịch kinh tế xanh từ năng lượng tái tạo

Khái thác dư địa để thu hút đầu tư lớn

Trong lộ trình phát triển kinh tế bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, tỉnh Vĩnh Long xác định năng lượng tái tạo là trụ cột quan trọng đóng góp lớn vào tổng giá trị sản xuất công nghiệp và ngân sách địa phương. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã có 15 nhà máy điện gió vận hành thương mại, với tổng công suất khoảng 650 MW; trong đó có 2 nhà máy vận hành một phần.

Đóng góp của các dự án năng lượng sạch vào nền kinh tế địa phương trong những năm qua luôn theo đà năm sau cao hơn năm trước. Cụ thể, năm 2025, sản lượng điện gió của tỉnh đạt 1,521 tỷ kWh, mang lại giá trị sản xuất hơn 2.994 tỷ đồng. Đà tăng trưởng tiếp tục được giữ vững khi trong 9 tháng năm 2026, sản lượng điện gió đạt trên 1,194 tỷ kWh, tương ứng giá trị sản xuất hơn 2.261 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, dự kiến cuối năm 2026, Vĩnh Long sẽ có thêm 4 dự án điện gió hòa lưới thương mại, nâng tổng dự án điện gió đi vào hoạt động lên con số 19. Bên cạnh đó, địa phương đã cấp chủ trương đầu tư cho 18 nhà máy điện gió, với tổng công suất 1.243 MW.

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long cho biết, ngành công thương tỉnh đang phối hợp cùng Sở Tài chính hỗ trợ cho 12 dự án điện gió, với tổng công suất khoảng 1.692 MW hoàn tất các hồ sơ, thủ tục pháp lý để khởi công trong năm 2027 và sớm hòa lưới thương mại giai đoạn 2027 - 2028. Không dừng lại đó, dư địa phát triển điện gió của Vĩnh Long vẫn còn rất lớn khi trong giai đoạn 2026 - 2030, có 22 dự án đã được cho chủ trương khảo sát, với tổng công suất 2.283 MW; giai đoạn 2031 - 2035 có 5 dự án, với công suất 788 MW, cùng khoảng 1.000 MW điện gió ngoài khơi dự kiến sẽ tiếp bờ.

Ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, cùng với điện gió, tỉnh Vĩnh Long đã chủ động xây dựng lộ trình phát triển đồng bộ nhiều loại hình năng lượng tái tạo khác. Theo Quy hoạch điện VIII giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh được phân bổ 150 MW điện mặt trời đấu lưới và đang đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà đầu tư triển khai. Cùng với đó, nguồn điện mặt trời áp mái dự kiến đạt công suất 126 MW giai đoạn 2026 - 2030 và tiếp tục nâng lên 221 MW trong giai đoạn 2031 - 2035.

Tỉnh rất chú trọng kết hợp giữa chuyển dịch năng lượng và xử lý môi trường thông qua dự án nhà máy đốt rác phát điện công suất 14 MW dự kiến vận hành giai đoạn 2026 - 2030, kết hợp dự án điện sinh khối 10 MW tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào. Để nâng cao hiệu quả sử dụng và bảo đảm ổn định cho hệ thống lưới điện, Vĩnh Long còn quy hoạch nhà máy lưu trữ điện độc lập với công suất lên tới 500 MW.

Quyết tâm đạt mục tiêu chuyển dịch kinh tế xanh

Về định hướng phát triển dài hạn, Khu kinh tế Định An được tỉnh xác định là động lực quan trọng, không chỉ duy trì các nhà máy nhiệt điện hiện hữu, như: Duyên Hải 1, Duyên Hải 3, Duyên Hải 3 mở rộng và Duyên Hải 2 BOT, mà còn hướng tới trở thành Trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của khu vực.

Ông Trần Viễn Phương, Phó Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Vĩnh Long cho biết, Khu kinh tế Định An được tỉnh ưu tiên thu hút các dự án công nghiệp phụ trợ như sản xuất cánh quạt, cột tháp tuabin gió, móng nổi và giàn cấu trúc điện gió ngoài khơi, tấm pin mặt trời và bộ biến tần (inverter). Việc hình thành chuỗi cung ứng khép kín ngay tại Khu kinh tế Định An giúp giảm chi phí đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các dự án xanh tại địa phương.

Nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư, tỉnh cam kết áp dụng tối đa các chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất tại địa bàn đặc biệt ưu đãi đầu tư; đồng thời tập trung hoàn thiện hạ tầng truyền tải trạm biến áp, đường dây 110kV, 220kV, 500kV và cụm công nghiệp chuyên ngành Trung Nghĩa.

Thể hiện quyết tâm trong chỉ đạo thực hiện, tại hội nghị Thường trực Tỉnh ủy tháng 9/2026 về việc cho chủ trương đầu tư các dự án nhà máy điện gió, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu khẳng định, năng lượng tái tạo là một trong những lĩnh vực quan trọng, đóng vai trò then chốt thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số của địa phương. Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long yêu cầu các ngành phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm từng đơn vị để phối hợp triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao.

Trước quy mô lớn của các dự án đang và sẽ triển khai, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu chỉ đạo các sở, ngành chức năng rà soát toàn bộ các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn theo tình trạng pháp lý, tiến độ thực tế, nghĩa vụ nhà đầu tư và hạ tầng đấu nối, qua đó phân loại thành 4 nhóm để có phương án xử lý dứt điểm. Đối với nhóm dự án đang thi công có khả năng hoàn thành sớm, Sở Công Thương tiếp tục theo dõi, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn để sớm đưa vào vận hành.

Với nhóm dự án gặp vướng mắc nhưng nhà đầu tư có quyết tâm, các ngành chức năng chủ động phối hợp tháo gỡ trong phạm vi thẩm quyền. Riêng với nhóm dự án chậm tiến độ kéo dài, các cơ quan chuyên môn tiến hành đánh giá lại thật khách quan, xác định cụ thể trách nhiệm và năng lực chủ đầu tư để tham mưu phương án giải quyết dứt điểm, đặt thời hạn cụ thể, tuyệt đối không để kéo dài gây lãng phí nguồn lực. Những trường hợp chưa ký quỹ mà không đủ điều kiện gia hạn hoặc vướng giải phóng mặt bằng đều phải được phân loại, xử lý nghiêm theo quy định.

Cùng với việc tháo gỡ khó khăn, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu đặc biệt lưu ý yêu cầu siết chặt kỷ cương ngay từ khâu lựa chọn nhà đầu tư. Bí thư Tỉnh ủy đề nghị Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng tổng mức đầu tư, diện tích đất, mặt nước, quy mô từng dự án trước khi tổ chức mời gọi đầu tư, bảo đảm hồ sơ chuẩn bị chặt chẽ, hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh chủ trương sau khi đã được chấp thuận.

Việc triển khai các dự án phải bảo đảm không ảnh hưởng đến quy hoạch chung và các dự án khác trên địa bàn. Đối với các dự án giai đoạn từ nay đến năm 2030, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long yêu cầu các ngành khẩn trương hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục, tham mưu UBND tỉnh xây dựng tiêu chí minh bạch, thành lập hội đồng xét chọn và tổ chức đấu thầu công khai để chọn đúng những đơn vị có đủ năng lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện.

Với quyết tâm và sự chỉ đạo quyết liệt thực hiện chiến lược chuyển dịch xanh từ năng lượng tái tạo, Vĩnh Long đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển và trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo hàng đầu của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đưa tỉnh phát triển bứt phá và bền vững trong giai đoạn mới.

Nguồn: https://baotintuc.vn/chuyen-dich-kinh-te-xanh-tu-nang-luong-tai-tao-post1389431.html