Chủ tịch Fed sắp có bài phát biểu cuối cùng trên cương vị đương nhiệm

Theo hãng tin AFP, ông Powell là một trong số ít quan chức công khai thể hiện lập trường phản đối Tổng thống Donald Trump. Trong tuyên bố hồi tháng 1, ông cho biết Bộ Tư pháp Mỹ đã mở cuộc điều tra chưa từng có tiền lệ nhằm vào cá nhân ông và Fed liên quan việc vượt chi phí trong dự án cải tạo các tòa nhà của cơ quan này.

Khi đó, ông Powell cảnh báo cuộc điều tra cần được “xem xét trong bối cảnh rộng hơn của các mối đe dọa và sức ép liên tục từ phía chính quyền”. Tuy nhiên, gần bốn tháng sau, tình thế đã thay đổi đáng kể.

Ngày 24/4, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết sẽ đình chỉ cuộc điều tra nói trên, vốn bị xem là một phần trong nỗ lực gây sức ép lên Fed, sau khi ông Trump tìm cách phế truất Thống đốc Fed Lisa Cook với cáo buộc gian lận thế chấp. Một thượng nghị sĩ chủ chốt của đảng Cộng hòa cũng tuyên bố sẽ không thông qua đề cử của Tổng thống Trump đối với người thay thế ông Powell là Kevin Warsh nếu cuộc điều tra chưa chấm dứt.

Ông Powell từng tuyên bố hồi tháng 3 rằng ông sẽ không rời Hội đồng Thống đốc Fed - nơi nhiệm kỳ thống đốc của ông kéo dài đến tháng 1/2028 - chừng nào cuộc điều tra vẫn tiếp diễn.

Theo Giáo sư Jason Furman, cựu cố vấn kinh tế hàng đầu của Tổng thống Barack Obama, việc ông Powell cảm thấy cần phản ứng mạnh mẽ hồi tháng 1 cho thấy “mức độ nghiêm trọng của vấn đề”.

Hiện giới quan sát tập trung theo dõi liệu trong ngày 29/4, Chủ tịch Fed có phát tín hiệu về khả năng tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch hay không. Đây là bước đi không phổ biến nhưng không phải chưa từng có tiền lệ, đồng thời sẽ hạn chế khả năng Tổng thống Trump bổ sung thêm một thành viên vào cơ quan quyền lực này.

Nhà kinh tế trưởng Gregory Daco của EY-Parthenon nhận định: “Chúng tôi vẫn cho rằng khả năng lớn là ông ấy sẽ tiếp tục giữ ghế trong hội đồng”.

Ông Powell, 73 tuổi, từng là chuyên gia ngân hàng đầu tư trước khi được Tổng thống Trump bổ nhiệm lãnh đạo Fed năm 2018 để kế nhiệm bà Janet Yellen trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Sau đó, ông Powell phải đối mặt nhiều tháng chỉ trích gay gắt từ Tổng thống Trump liên quan quyết định tăng lãi suất.

Khi đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2020, Fed nhanh chóng hạ lãi suất điều hành về gần 0% và triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ khẩn cấp, góp phần ngăn chặn suy thoái kinh tế nghiêm trọng hơn.

Nhiệm kỳ của ông Powell mang lại cả khen ngợi lẫn chỉ trích từ nhiều phía, trong bối cảnh ông nỗ lực duy trì tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.

Trong giai đoạn nhiều biến động đó, ông Powell cũng được đánh giá đã tạo đồng thuận giữa các thành viên đa dạng trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), cơ quan quyết định chính sách lãi suất của Fed.

Năm 2021, ông được Tổng thống Joe Biden đề cử cho nhiệm kỳ Chủ tịch Fed thứ hai. Sau đó, ông giám sát loạt đợt tăng lãi suất mạnh trong năm 2022 nhằm kiềm chế lạm phát tăng cao hậu đại dịch, trước khi bắt đầu hạ lãi suất thận trọng trong các năm 2024 và 2025 khi theo dõi tác động từ các mức thuế quan mới của chính quyền Trump.

Khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Powell một lần nữa trở thành mục tiêu chỉ trích do không giảm lãi suất mạnh hơn theo mong muốn của Tổng thống.

Tháng 7/2025, ông Trump từng ám chỉ có thể sa thải ông Powell vì cáo buộc “gian lận” liên quan dự án cải tạo trị giá 2,5 tỷ USD tại trụ sở Fed.

Kể từ khi ông Trump trở lại cầm quyền, ông Powell được cho là thể hiện sự sẵn sàng thỏa hiệp trong một số lĩnh vực, như thu hẹp các hoạt động của Fed liên quan biến đổi khí hậu.

Nhà nghiên cứu cấp cao David Wessel thuộc Viện Brookings nhận định phản ứng cứng rắn của ông Powell trước sức ép chính trị sẽ củng cố di sản của ông như “một Chủ tịch Fed có bản lĩnh”.

Theo ông Wessel, ông Powell sẽ được ghi nhận là người đứng lên bảo vệ tính độc lập của Fed và nguyên tắc pháp quyền.