Chiến dịch 500 ngày đêm: Tiếp nối lời hứa với những người đã ngã xuống

Lời hứa năm nào giữa chiến trường khốc liệt tưởng chỉ là câu nói trước giờ ra trận, nhưng với bác sĩ Trần Văn Bản, đó là lời thề theo ông suốt cả cuộc đời. Hơn nửa thế kỷ qua, ông trở lại những chiến trường xưa, lần theo ký ức để tìm từng đồng đội đã ngã xuống, đưa các anh về với gia đình. Hành trình ấy không chỉ để trả món nợ ân tình với người đã khuất, mà còn nối lại những cuộc đoàn viên dang dở, để sự hy sinh của các liệt sĩ được gọi đúng tên và được Tổ quốc, nhân dân đời đời tri ân.

Nhớ lại những năm tháng khói lửa, bác sĩ Trần Văn Bản chia sẻ rằng trước mỗi trận đánh, ông và các đồng đội thường ngồi lại bên nhau. Đối mặt với lằn ranh sinh tử, mọi người đều hiểu bản thân có thể ngã xuống bất cứ lúc nào, nên đã gửi gắm nhau một lời hứa tuy giản dị nhưng vô cùng thiêng liêng: khi đất nước hòa bình, người nào còn sống sót sẽ có trách nhiệm tìm và đưa hài cốt của những đồng đội hy sinh về lại với mẹ. 

Khi đất nước hoà bình, những người còn sống trở về như ông mới càng thấm thía sâu sắc giá trị của lời thề ước năm xưa. Giờ đây, đó không còn là lời dặn dò lúc ra trận, mà đã trở thành món nợ ân tình, thành trách nhiệm cao cả mà ông nguyện mang theo suốt cuộc đời để tri ân những người nằm lại.

Suốt 58 năm, ký ức năm 1968 vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí ông Nguyễn Văn Định. Khi ấy, ông tận mắt chứng kiến những chiến sĩ hy sinh được chôn cất tại khu nghĩa địa Đô Thành. Trong bức ảnh tư liệu ghi lại thời khắc ấy, cậu bé đứng lặng bên gốc bạch đàn chính là ông. Ký ức trở thành chứng tích lịch sử, góp phần quan trọng giúp lực lượng chức năng khoanh vùng, xác định vị trí tìm kiếm các liệt sĩ hôm nay.

Ông Nguyễn Văn Định cho biết do đã sinh sống tại khu vực này từ năm 1963 nên ông nắm rất rõ từng vị trí. Khi được Bộ Tư lệnh Thành phố cho xem lại bức ảnh tư liệu cũ, ông không chỉ nhận ra chính mình thuở nhỏ mà còn định vị chính xác khu vực chôn cất năm xưa để khoanh vùng, chỉ dẫn cho đoàn công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ.

Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn đang được triển khai khẩn trương và liên tục tại Công viên Lê Thị Riêng. Ngay từ sáng sớm với tinh thần trách nhiệm cao nhất, các tổ công tác tiếp tục mở rộng phạm vi khai quật, đối chiếu tư liệu lịch sử, lấy mẫu ADN và kiên trì tìm kiếm với quyết tâm không bỏ sót bất kỳ dấu tích nào.

Trung tá Lê Ngọc Hà - Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong ngày hôm nay, lực lượng chức năng đã chủ động mở rộng phạm vi khai quật, qua đó phát hiện thêm nhiều hài cốt và các di vật quý giá. Ông nhấn mạnh rằng từng hiện vật, từng phần hài cốt được tìm thấy đều được toàn đội xử lý tỉ mỉ, cẩn trọng và bảo đảm nghiêm ngặt các quy trình chuyên môn để phục vụ tốt nhất cho công tác giám định ADN.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng lời hứa với đồng đội vẫn còn nguyên vẹn trong trái tim những người ở lại. Và khi những vần thơ của bác sĩ Trần Văn Bản cất lên, đó cũng là lời tri ân gửi đến những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc, để mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một cuộc trở về, thêm một gia đình được nối lại niềm mong đợi sau hàng chục năm…

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9