Chaccu - Nghi lễ cắt xén lông lạc đà không bứu ở Peru

Giữa những vùng núi cao khắc nghiệt của Peru, nghi lễ Chaccu không chỉ là một nét văn hóa truyền thống mà còn gắn liền với sinh kế của cộng đồng bản địa. Hoạt động này giúp người dân thu hoạch bộ lông quý giá của lạc đà Vicuña, đồng thời đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế.

Chaccu – Nghi lễ truyền thống gắn với sinh kế người Peru

Theo tiếng Peru, Chaccu có nghĩa là “dồn bắt” – một hình thức săn bắt và xén lông lạc đà Vicuña đã được người dân duy trì qua nhiều thế hệ. Trong nghi lễ, những đàn Vicuña được người dân phối hợp lùa về một khu vực rộng, sau đó quây bắt để tiến hành xén lông.

Điểm đặc biệt là Vicuña không bị giết mà được thả trở lại tự nhiên sau khi hoàn tất quá trình xén lông. Người dân sử dụng các thiết bị chuyên dụng nhằm hạn chế gây thương tích cho con vật, đồng thời bảo đảm bộ lông được thu hoạch đúng kỹ thuật và giữ được chất lượng cao.

Với người dân Peru, Chaccu không đơn thuần là một hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên mà còn là nghi lễ mang giá trị văn hóa và kinh tế sâu sắc. Bộ lông Vicuña nổi tiếng thế giới nhờ độ mềm, nhẹ và khả năng giữ ấm, khiến đây trở thành một trong những loại sợi tự nhiên có giá trị cao.

Ông Ubaldo Checall - Chủ tịch Hiệp hội Nông dân sản xuất lông lạc đà Vicuña Peru, cho biết bộ lông Vicuña có giá khoảng 340-350 USD/kg. Theo ông, giá trị của sản phẩm phụ thuộc đáng kể vào kỹ thuật xén và cắt tỉa. Người thực hiện phải có kỹ năng phù hợp, bởi không phải cứ bắt được một con vật rồi cắt lông là có thể bảo đảm chất lượng.

Ngày nay, chính quyền Peru khuyến khích cộng đồng tiếp tục duy trì Chaccu, nhưng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ và đối xử nhân đạo với động vật. Đây được xem là cách để gìn giữ một truyền thống lâu đời mà vẫn bảo đảm sự phát triển bền vững của quần thể Vicuña.

Tuy nhiên, tương lai của nghi lễ đang đối mặt với nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu, tình trạng thiếu nước và những vùng đồng cỏ ngày càng khô hạn đang tác động trực tiếp đến môi trường sống và nguồn thức ăn của Vicuña. Vì vậy, bảo tồn loài vật này cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ sinh kế và một phần di sản văn hóa của cộng đồng người Peru.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV