Tại Greenland, nơi có khoảng 57.000 người sinh sống, biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến hoạt động săn bắt, đánh cá và đi lại của cư dân. Những thay đổi của môi trường tự nhiên đặt ra thách thức đối với tương lai các khu định cư nhỏ ở Bắc Cực.
Biến đổi khí hậu đe dọa sinh kế truyền thống
Tại làng Oqaatsut, nằm cách Vòng Bắc Cực khoảng 300 km về phía Bắc, cuộc sống của khoảng 50 cư dân đang chịu tác động từ những thay đổi của môi trường tự nhiên.
Tuyến đường thủy ven biển Greenland, nơi hoạt động đi lại và khai thác thủy sản chịu ảnh hưởng từ những thay đổi của điều kiện tự nhiên ở Bắc Cực
Theo các nghiên cứu khí hậu, Bắc Cực đang ấm lên với tốc độ nhanh gần gấp 4 lần mức trung bình toàn cầu. Nhiệt độ gia tăng khiến lớp băng biển ngày càng mỏng, ảnh hưởng đến hoạt động di chuyển bằng xe chó kéo, săn bắt và đánh cá vốn gắn liền với đời sống của người dân địa phương.
Điều kiện băng biển thay đổi cũng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn khi di chuyển, khiến ngư dân và thợ săn đối mặt với khả năng bị cô lập tại những khu vực xa xôi.
Những ngôi nhà ven biển Greenland giữa khung cảnh tuyết và băng, phản ánh môi trường sinh sống đặc thù của các cộng đồng dân cư nhỏ tại vùng cực
Đối với các cộng đồng nhỏ tại Greenland, những biến động này tác động trực tiếp đến sinh kế, đồng thời đặt ra thách thức trong việc duy trì những phương thức sản xuất và nét văn hóa truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Thích ứng với biến đổi khí hậu để duy trì cộng đồng
Dù đối mặt với nhiều thách thức, làng Oqaatsut vẫn ghi nhận những tín hiệu phục hồi về dân số và hoạt động kinh tế.
Năm 2018, dân số ngôi làng từng giảm xuống chỉ còn khoảng 20 người. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhà máy chế biến cá bơn đã tạo thêm việc làm, giúp dân số tăng trở lại mức hơn 50 người.
Các thuyền đánh cá neo đậu giữa những mảng băng nổi tại Greenland, nơi sự thay đổi của băng biển đặt ra thách thức đối với hoạt động đi lại và khai thác thủy sản
Ông Lars Erik Gabrielsen - Thị trưởng vùng Avannaata cho rằng, tình trạng thiếu nhà ở là một trong những trở ngại khiến người dân khó tiếp tục sinh sống tại quê hương.
"Nói người dân muốn chuyển đến các thành phố lớn hơn là chưa đúng. Nếu có đủ nhà ở, họ vẫn muốn tiếp tục sống tại quê hương", ông Lars Erik Gabrielsen nhấn mạnh.
Khu dân cư ven biển Greenland nhìn từ trên cao. Việc duy trì sinh kế và điều kiện cư trú là những yếu tố quan trọng đối với tương lai các cộng đồng tại đây
Trường hợp của Oqaatsut phản ánh vai trò của việc tạo sinh kế và bảo đảm điều kiện cư trú trong duy trì các cộng đồng dân cư quy mô nhỏ.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục tác động đến môi trường Bắc Cực, tương lai của những khu định cư tại Greenland phụ thuộc vào khả năng thích ứng của người dân, cũng như các chính sách hỗ trợ nhà ở, phát triển kinh tế và bảo tồn đời sống văn hóa truyền thống.