Bắt sóng thị trường 11/10/2026: Giá vàng trong nước đi ngang, xăng dầu tiếp đà tăng | NewZMoney

Thị trường vàng hôm nay

Thị trường trong nước: Giá vàng miếng ngày 11/10 giữ trạng thái đi ngang. Các thương hiệu lớn (SJC, DOJI, PNJ, Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải) niêm yết phổ biến quanh mốc 141,0 - 144,8 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Giá vàng nhẫn đi ngang ở cả hai chiều; cụ thể SJC và PNJ giao dịch ở mức 141,3 - 144,3 triệu đồng/lượng, DOJI ở mức 140,3 - 144,3 triệu đồng/lượng, trong khi nhẫn tròn Bảo Tín Mạnh Hải có mức mua vào thấp nhất là 138,8 triệu đồng/lượng. Đối với thị trường bạc, giá giao dịch trong nước duy trì quanh mức 1,795 - 2,181 triệu đồng/lượng tùy khu vực.

Thị trường quốc tế: Vàng thế giới khép lại tuần giao dịch với đà phục hồi nhẹ ở mức 4.195,6 USD/ounce (tương đương 132,3 triệu đồng/lượng quy đổi). Hiện chênh lệch giữa giá vàng thế giới và trong nước thu hẹp còn khoảng 12,5 triệu đồng/lượng. Khảo sát của Kitco cho thấy có 50% chuyên gia Phố Wall kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp đà tăng, trong khi nhóm nhà đầu tư cá nhân có phần thận trọng hơn. Tuần tới, ngưỡng 4.200 USD/ounce và các số liệu lạm phát của Mỹ (CPI, PPI) sẽ là yếu tố then chốt quyết định xu hướng của kim loại quý.

Thị trường xăng dầu hôm nay

Thị trường thế giới: Giá dầu khép lại một tuần đầy biến động với 3 phiên tăng và 2 phiên giảm. Sự giằng co đến từ những yếu tố đan xen: áp lực nguồn cung tại Trung Đông và Vịnh Mexico (do bão Isaias) giúp nâng đỡ giá, trong khi quyết định xả 100 triệu thùng dự trữ khẩn cấp của G7 và kế hoạch xuất khẩu nhiên liệu trở lại của Trung Quốc lại tạo sức ép giảm.

Thị trường trong nước: Mặt bằng giá bán lẻ tiếp tục nhích lên sau đợt điều chỉnh lúc 15 giờ ngày 8/10. Cụ thể: Xăng E10RON95-III tăng lên mức 28.254 đồng/lít; xăng E5RON92 có giá 27.703 đồng/lít. Đối với các mặt hàng dầu, dầu diesel ở mức 29.128 đồng/lít, trong khi dầu mazut ở mức 21.092 đồng/kg.

Dự báo đầu tư: Cổ phiếu IPO: Rộn ràng ngày chào sàn, thua lỗ khi nắm giữ

Ghi nhận từ thị trường cho thấy, 5 trong số 7 cổ phiếu IPO (chào bán chứng khoán lần đầu ra công chúng) quy mô lớn niêm yết trên sàn HOSE từ tháng 10/2025 hiện đang giao dịch dưới mức giá chào bán. Đáng chú ý, nếu nhà đầu tư phân bổ vốn đều vào cả 7 thương vụ này tại mức giá IPO và nắm giữ đến ngày 29/9/2026, mức lỗ bình quân ước tính lên tới 17,8%, đi ngược lại hoàn toàn với đà tăng 2,7% của chỉ số VN-Index trong cùng giai đoạn.

Đường lên sàn được rút ngắn

Làn sóng IPO bùng nổ từ cuối năm 2025 được dẫn dắt bởi hai động lực chính. Yếu tố đầu tiên đến từ Nghị định 245/2025/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ ngày 11/9/2025. Theo quy định mới, các Sở giao dịch chứng khoán được phép thẩm định hồ sơ niêm yết song song với quá trình Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) xem xét hồ sơ IPO. Nhờ đó, thời hạn đưa cổ phiếu vào giao dịch sau khi được chấp thuận niêm yết đã được rút ngắn mạnh mẽ từ 90 ngày xuống chỉ còn 30 ngày.

Thay vì phải chờ đợi từ 3 đến 6 tháng sau IPO để hoàn tất khâu soát xét báo cáo tài chính như trước đây, quy định mới giúp giải phóng dòng vốn của nhà đầu tư, tránh tình trạng "chôn vốn" hàng quý trước khi có thể chính thức giao dịch trên sàn.

Động lực thứ hai xuất phát từ câu chuyện nâng hạng thị trường. Việc tổ chức FTSE Russell chính thức đưa chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 đã kích hoạt kỳ vọng lớn về sự đổ bộ của dòng vốn ngoại. Đây là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy các doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ lên sàn, đồng thời đẩy mức định giá của các thương vụ IPO lên cao theo kỳ vọng chung của giới đầu tư.

Hệ quả tất yếu là sự xuất hiện của 7 "bom tấn" IPO trên sàn HOSE chỉ trong vòng 10 tháng, bao gồm 4 công ty chứng khoán (TCX, VPX, VCK, LPS), một đại gia bán lẻ (DMX), một doanh nghiệp hạ tầng (GEL) và một đơn vị chăn nuôi (HPA). Danh sách chờ niêm yết dự kiến sẽ còn nối dài, tiêu biểu với HAGL Investment (giá chào bán 60.600 đồng/cổ phiếu) và DatVietVAC (54.800 đồng/cổ phiếu) vừa hoàn tất quá trình đăng ký mua.

Mua giá IPO, giữ đến nay: Phần lớn thua lỗ

Theo dữ liệu tổng hợp từ FiinX tính đến phiên giao dịch ngày 29/9/2026, chỉ có hai mã GEL và DMX bảo toàn được mức giá chào bán, với biên độ lãi khiêm tốn khoảng 1%. Đáng quan ngại, 5 mã cổ phiếu còn lại đều ghi nhận mức giảm sâu từ 9% đến gần 34%, trong đó mức lỗ trung vị chạm ngưỡng 24,9%. Cần lưu ý, mức lợi suất này đã được điều chỉnh cộng gộp cổ tức, cổ phiếu thưởng và quyền mua phát hành thêm, phản ánh chính xác bức tranh lãi lỗ thực tế của các nhà đầu tư tham gia đợt IPO.

Phân tích sâu hơn cho thấy, nguyên nhân thua lỗ không hoàn toàn xuất phát từ diễn biến tiêu cực của thị trường chung. Thực tế, chỉ số VN-Index đã ghi nhận đà tăng trong 5/7 giai đoạn tương ứng với thời điểm niêm yết của các cổ phiếu này. Trường hợp của VCK là một minh chứng điển hình: Kể từ phiên chào sàn ngày 16/12/2025, dù chỉ số VN-Index tăng 7,4%, song những nhà đầu tư mua VCK từ đợt IPO lại ngậm ngùi chịu khoản lỗ 25,1%.

Phiên chào sàn là tín hiệu giao dịch kém tin cậy

Dữ liệu lịch sử chỉ ra rằng, có tới 5/7 mã cổ phiếu đóng cửa phiên giao dịch đầu tiên cao hơn mức giá IPO. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, thị giá của cả 7 mã đều đã rơi xuống dưới mức giá đóng cửa của ngày chào sàn đó. Đơn cử như LPS, sau khi tăng 6% trong phiên ra mắt, cổ phiếu này đã nhanh chóng bốc hơi hơn 25% giá trị chỉ sau 20 phiên giao dịch. Tương tự, GEL từng tạo "cơn sốt" khi tăng trần 20% trong ngày đầu niêm yết, nhưng đến nay thị giá chỉ còn nhỉnh hơn mức IPO khoảng 1%.

Dòng tiền cũng cho thấy dấu hiệu hụt hơi rõ rệt sau giai đoạn hưng phấn ban đầu. Lấy ví dụ tại VCK và TCX, nếu phiên chào sàn ghi nhận giá trị giao dịch bùng nổ từ 730 - 770 tỷ đồng, thì mức trung bình trong 20 phiên gần nhất chỉ còn vỏn vẹn 60 - 80 tỷ đồng/phiên, tương đương mức sụt giảm gần 90%. Khắc nghiệt hơn là trường hợp của HPA, thanh khoản đã lao dốc không phanh từ mức 67 tỷ đồng xuống chỉ còn 1,6 tỷ đồng/phiên, tạo ra rào cản lớn cho việc thoát hàng với khối lượng lớn.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư rất dễ rơi vào "bẫy thị giá" trên bảng điện. Đơn cử như TCX, thị giá hiện tại xoay quanh mức 29.200 đồng/cổ phiếu, thấp hơn 38% so với mức giá IPO là 46.800 đồng. Tuy nhiên, phần lớn mức chênh lệch này là hệ quả của kỹ thuật chia tách cổ phiếu thưởng. Nếu tính toán đầy đủ quyền lợi, mức lỗ thực tế của cổ đông mua IPO TCX chỉ dừng ở khoảng 9%. Giới chuyên gia khuyến nghị, để đánh giá chính xác hiệu suất của một thương vụ IPO, nhà đầu tư cần so sánh với mức giá IPO đã điều chỉnh, thay vì chỉ nhìn vào con số danh xưng trong bản cáo bạch.

Định giá: Vì sao giá IPO khó trụ vững?

Mấu chốt của tình trạng suy giảm thị giá hậu niêm yết nằm ở bài toán định giá. Thông thường, ban lãnh đạo doanh nghiệp và các cổ đông hiện hữu sẽ chủ động lựa chọn thời điểm thị trường hưng phấn nhất để tiến hành IPO nhằm tối ưu hóa thặng dư vốn. Ngay cả khi đã trải qua các nhịp điều chỉnh sâu, 6/7 mã IPO đợt này vẫn đang duy trì mức định giá P/B (Price-to-Book) đắt đỏ hơn so với các nhóm tham chiếu.

Điển hình như DMX, cổ phiếu này đang giao dịch với hệ số P/B lên tới 5,5 lần và P/E là 15 lần. Đáng chú ý, công ty mẹ MWG - đơn vị đang sở hữu trực tiếp mảng kinh doanh này - lại chỉ giao dịch ở mức P/B 3,0 lần và P/E 10,8 lần. Đối với nhóm chứng khoán, 3 mã TCX, VCK và LPS vẫn neo ở mức P/B từ 1,6 - 2,2 lần, vượt xa mức trung vị 1,4 lần của nhóm các công ty chứng khoán đã niêm yết lâu năm. Trong nhóm này, duy nhất có VPX ghi nhận mức định giá lùi về tiệm cận mặt bằng chung của ngành.

Theo quy luật dòng tiền, nhà đầu tư luôn có sẵn các lựa chọn thay thế rẻ hơn trên sàn. Khi sức nóng của ngày đầu tiên qua đi, giá các cổ phiếu mới sẽ có xu hướng tự điều chỉnh, hội tụ về mặt bằng chung. Thêm vào đó, tỉ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) thấp ở một số doanh nghiệp - chỉ 11% ở HPA và 13,5% ở DMX - càng khiến quá trình tái định giá này diễn ra với biên độ khốc liệt hơn.

Khuyến nghị cho nhà đầu tư F0 khi tiếp cận các thương vụ IPO

Mặc dù không phải mọi thương vụ IPO đều dẫn đến thua lỗ, nhưng các số liệu thống kê chứng minh rằng IPO không đồng nghĩa với việc "lãi chắc". Trước khi quyết định giải ngân, nhà đầu tư mới (F0) cần nắm vững 3 nguyên tắc thực hành cốt lõi:

Thứ nhất, cần hiểu rõ cơ chế phân bổ cổ phiếu. Trong trường hợp tổng khối lượng đăng ký vượt quá số lượng chào bán, cổ phiếu sẽ được phân bổ theo tỉ lệ. Ví dụ, nếu đợt chào bán 100 triệu cổ phiếu nhưng nhận được 250 triệu cổ phiếu đăng ký mua, một nhà đầu tư đặt mua 10.000 đơn vị sẽ chỉ được phân bổ khoảng 4.000 đơn vị. Tuy nhiên, tỉ lệ đăng ký vượt mức không phải lúc nào cũng cao; điển hình như đợt IPO của VCK chỉ vượt khoảng 9%.

Do đó, nhà đầu tư tuyệt đối không nên áp dụng chiến thuật "đăng ký dư" để bù đắp tỉ lệ. Bởi nếu lực cầu không bùng nổ như dự đoán, nhà đầu tư sẽ buộc phải thanh toán toàn bộ số lượng đã đăng ký hoặc chấp nhận rủi ro mất tiền cọc.

Thứ hai, cần phân định rõ ràng giữa ba khái niệm giá. Giá IPO là mức giá chính thức được công bố minh bạch trong bản cáo bạch. Giá tham chiếu phiên đầu tiên thường tương đương giá IPO, đi kèm biên độ dao động ±20% đối với sàn HOSE. Trong khi đó, "giá rumor" (giá tin đồn) chỉ là mức giá giao dịch thỏa thuận trao tay trước khi niêm yết, tiềm ẩn rủi ro "thổi giá" và hoàn toàn không có cơ chế bảo vệ.

Thứ ba, nhà đầu tư cần tự trả lời bộ câu hỏi thẩm định sau trước khi ra quyết định xuống tiền:

- Các chỉ số P/E, P/B tại mức giá IPO đang cao hay thấp hơn so với các đối thủ cùng ngành và công ty mẹ đã niêm yết?

- Nguồn vốn huy động được sử dụng để mở rộng hoạt động kinh doanh, hay chỉ đơn thuần là lối thoát cho cổ đông cũ thoái vốn?

- Tỉ lệ free float là bao nhiêu, và thời điểm lượng cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng được mở khóa là khi nào?

- Khoản đầu tư này có vượt quá 10% tổng danh mục không, và có đang sử dụng đòn bẩy tài chính (margin) không?

- Nếu kịch bản xấu xảy ra, cổ phiếu sụt giảm 30% ngay sau khi niêm yết, phương án quản trị rủi ro sẽ là gì?

Với dự báo nguồn cung cổ phiếu mới sẽ tiếp tục dồi dào trong những tháng tới, cơ hội gia nhập thị trường luôn rộng mở. Điều quan trọng nhất là nhà đầu tư F0 cần thay đổi tư duy, nhìn nhận IPO như một quyết định đầu tư đòi hỏi sự phân tích bài bản, không phải đặt cược vào như một tấm vé số.

Nội dung chuyên môn được phối hợp thực hiện cùng Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi.

Theo dõi các bài viết phân tích tài chính chuyên sâu hàng ngày tại chuyên trang NewZMoney và đón xem chương trình NewZMoney phát sóng 17 giờ 30 chiều Thứ 7 hàng tuần trên HTV9.