Bảo vệ sở hữu trí tuệ: Yếu tố sống còn của nền công nghiệp thể thao

Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm nay mang chủ đề đầy cảm hứng: "Sở hữu trí tuệ và thể thao: Sẵn sàng - bắt đầu - đổi mới". Dù là một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la, song khác với nhiều lĩnh vực, vấn đề sở hữu trí tuệ trong thể thao tại Việt Nam dường như vẫn còn bị bỏ ngỏ. Tình trạng vi phạm bản quyền đang gây thiệt hại không nhỏ cho các tổ chức, vận động viên và doanh nghiệp.

Tại một doanh nghiệp chuyên sản xuất thiết bị dụng cụ thể dục thể thao, với hơn 5.000 loại sản phẩm được tung ra thị trường mỗi năm, có không ít mặt hàng bị làm giả, làm nhái và ăn cắp thương hiệu khiến doanh thu giảm sút đáng kể. Anh Nguyễn Hồng Nhân - Giám đốc Chất lượng Công ty TNHH Việt Pháp (VIFASPORT) bức xúc: "Ngoài thiệt hại kinh tế, hàng giả với chất lượng không ổn định, nhanh hư hỏng còn làm ảnh hưởng rất lớn đến uy tín thương hiệu của chúng tôi trên thị trường".

Không chỉ dừng lại ở dụng cụ thi đấu, cuộc chiến bản quyền còn vô cùng nhức nhối trên mặt trận phát sóng trực tiếp. Luật sư Phan Vũ Tuấn - Trưởng Văn phòng Luật sư Phan Law Việt Nam dẫn chứng một bài học nhãn tiền: "Giai đoạn 2015 - 2016, sóng giải đấu Cup C1 đến trận bán kết đã bị cắt vì tình trạng xâm phạm bản quyền tại Việt Nam quá nghiêm trọng, thậm chí lan sang các quốc gia khác. Một bản quyền giải đấu có thể lên tới hàng ngàn tỷ đồng. Nếu vi phạm tiếp diễn ở các giải đấu lớn như World Cup, sóng có thể bị cắt bất cứ lúc nào, gây thiệt hại lớn cho mọi phía".

Đằng sau mỗi giải đấu là cả một hệ sinh thái khổng lồ gồm bản quyền truyền hình, tài trợ thương hiệu, sản phẩm sáng tạo và công nghệ. Đã đến lúc phải có những giải pháp căn cơ. Về phía doanh nghiệp, anh Nguyễn Hồng Nhân cho biết VIFASPORT đang áp dụng các giải pháp vật lý như phối hợp với các đơn vị sở hữu trí tuệ để thiết kế lại tem nhãn chống giả. Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn các cơ quan Nhà nước có giải pháp mạnh tay hơn trong xử lý vi phạm.

Nhận định về hành lang pháp lý, ông Lê Huy Anh - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) khẳng định: "Chúng tôi đang hoàn thiện hành lang pháp lý để trực tiếp thực hiện kiểm tra chuyên ngành các cơ sở, doanh nghiệp và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong sản xuất. Đồng thời, Cục sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng Quản lý thị trường, Hải quan và Công an để xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm bản quyền".

Từ góc độ xây dựng nhận thức cộng đồng, bà Trần Hoàng Phú Xuân - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Kết nối Thời trang Faslink nhấn mạnh: "Điều cần thay đổi lớn nhất chính là tư duy. Từ nhà tạo ra sản phẩm, nhà bán hàng đến toàn xã hội đều cần được tiếp cận sản phẩm chính chủ. Chỉ khi thị trường tôn trọng sáng tạo và ủng hộ sản phẩm cải tiến, các doanh nghiệp mới có động lực phát triển liên tục, qua đó định hình vững chắc chữ 'Made in Vietnam' trên bản đồ toàn cầu".

Xu hướng phát triển của thể thao hiện đại không đơn thuần là hoạt động thi đấu, mà đã trở thành một lĩnh vực sáng tạo hội tụ công nghệ, dữ liệu, thương hiệu và các mô hình kinh doanh mới. Trong đó, sở hữu trí tuệ chính là nền tảng cốt lõi, góp phần bảo vệ tài sản, thúc đẩy đổi mới và làm cho thể thao ngày càng hấp dẫn hơn.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9