Bảo vệ bản quyền để phát triển công nghiệp văn hóa bền vững

Để một ca khúc dài chỉ vài phút đến được với công chúng là cả quá trình lao động sáng tạo của người nghệ sĩ. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy tình trạng vi phạm bản quyền trong lĩnh vực âm nhạc vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ sử dụng tác phẩm không xin phép đến khai thác vượt quá phạm vi được cấp quyền.

Trong hơn 20 năm hoạt động nghệ thuật, nhạc sĩ Hoài An, tác giả của nhiều ca khúc quen thuộc với khán giả Việt cho biết từng bị đánh bản quyền ngay trên chính tác phẩm do mình sáng tác. Theo anh, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc nhiều cá nhân và đơn vị chưa hiểu rõ các quy định liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ khi sử dụng tác phẩm âm nhạc.

Nhạc sĩ Hoài An chia sẻ, có trường hợp ca sĩ được cho phép sử dụng ca khúc để quay MV, nhưng sau đó lại ký hợp đồng với một công ty khác mà không đọc kỹ các điều khoản liên quan đến quyền tác giả. Điều này dẫn đến việc quyền khai thác tác phẩm bị chuyển giao không đúng quy định, trong khi quyền tác giả vẫn phải thuộc về người sáng tác.

Theo luật sư Phạm Hoài Nam - Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh, hiện có 4 nhóm vi phạm phổ biến trong lĩnh vực bản quyền âm nhạc, bao gồm: Sử dụng tác phẩm không xin phép, sử dụng vượt phạm vi giấy phép, tải lại, cắt xén hoặc xuyên tạc nội dung tác phẩm, đồng thời không quy định rõ quyền tác giả khi thuê đơn vị tổ chức sự kiện hoặc sử dụng người lao động liên quan đến sản phẩm sáng tạo.

Trong bối cảnh cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát các hành vi vi phạm bản quyền, nhiều đơn vị tổ chức biểu diễn cũng đứng trước yêu cầu thay đổi tư duy vận hành để vừa đảm bảo hoạt động kinh doanh, vừa hạn chế rủi ro pháp lý. Đặc biệt, trong môi trường số với tốc độ lan truyền nội dung rất nhanh, các vi phạm bản quyền không chỉ kéo theo nguy cơ xử phạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu.

Luật sư Phạm Hoài Nam cho rằng, các đơn vị cần tuân thủ quy định pháp luật về tác quyền thông qua Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, đồng thời xác định rõ mục đích sử dụng tác phẩm để thực hiện việc xin phép và chi trả tác quyền đầy đủ, từ biểu diễn trực tiếp đến đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội.

Ở góc độ trung tâm, ông Lê Hồng Sơn - Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh cho biết, việc phối hợp thường xuyên với Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam giúp các đơn vị được tư vấn cụ thể hơn trong quá trình tổ chức chương trình và khai thác nội dung trên nền tảng số, từ đó thực hiện đúng các quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan.

Một nền công nghiệp văn hóa phát triển mạnh không chỉ được đánh giá qua doanh thu hay số lượng chương trình biểu diễn nghệ thuật, mà còn ở khả năng bảo vệ người làm sáng tạo. Khi quyền sở hữu trí tuệ được tôn trọng, nghệ sĩ mới có thể yên tâm cống hiến và tạo ra những giá trị văn hóa bền vững cho xã hội.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9